Gia Cát Lượng để lại 7 bài học về cách nhìn thấu tâm tư của con người ngàn năm sau vẫn còn nguyên giá trị

Cho đến tận bây giờ, sau gần 2.000 năm, những triết lý trong cách nhìn người của Gia Cát Lượng vẫn mang đầy tính thực tiễn giúp cho không ít nhà lãnh đạo thành công trong việc hiểu người và dùng người.

Gia Cát Lượng, tức Khổng Minh là bậc quân sư lỗi lạc, đại tài khiến đời đời thán phục. Ông là một chí.nh trị gia, nhà quân sự, là học giả và cũng là một nhà phát minh kỹ thuật. Không chỉ có nhiều kiến thức uyên thâm, Gia Cát Lượng còn là một người rất giỏi “nhìn người” và “dùng người”.

Khi còn ở núi Ngọa Long, ông đã viết ra bộ sách “Tướng Uyên” trong đó có đưa ra nhận xét về tính cách con người như sau: “Tính người thật khó hiểu. Dung mạo bất nhất, hành động trăm ngàn lối. Kẻ trông hiền lành nhu thuận mà vô đạo, kẻ bề ngoài cung kính mà trong lòng trí trá vô lễ. Kẻ trông rất hùng dũng nhưng lại nhát sợ. Kẻ có vẻ thật tận lực mà rất bất trung”.

Gia Cát Lượng để lại 7 bài học về cách nhìn thấu tâm tư của con người ngàn năm sau vẫn còn nguyên giá trị

Vì vậy, để giúp các bậc “chính nhân quân tử” hiểu thấu được lòng người, Gia Cát Lượng đã viết riêng một chương có tên là “Tri nhân” (hiểu người) cho bộ sách Tướng Uyên của mình trong đó ông đưa ra 7 cách để hiểu được lòng người khác thông qua 7 phẩm chất đặc biệt của mỗi người, có thể khái quát lại là: Chí, biến, thức, dũng, tính, liêm, tín.

Nhờ những phép thử rất hữu hiệu ấy mà Gia Cát Lượng đã giúp cho Thục vương Lưu Bị chọn lựa ra những người có đủ cả tài, đức, trí, dũng, chính, tín; xây dựng nên triều đại nhà Thục hùng mạnh, sánh ngang với hai cường quốc bên cạnh là Ngụy và Ngô. Và cho đến cuộc sống hiện đại của chúng ta ngày nay, chúng vẫn có tác dụng ở rất nhiều lĩnh vực.

Dùng điều phải lẽ trái hỏi đối phương để biết “chí hướng” của họ

Mỗi người đều có một quan điểm đúng – sai khác nhau, do đó cách cư xử của từng người cũng không giống nhau.

Câu này có ý nghĩa là đưa ra vấn đề đúng sai rõ ràng để hỏi đối phương nhằm xem xét chí hướng của họ như thế nào, xem họ có thái độ ra sao. Bằng cách lắng nghe cẩn thận ý kiến của đối phương về cái đúng, cái sai, bạn sẽ biết nhiều hơn về bản chất đạo đức, lập trường của người này. Người làm tướng mà không thể phân biệt rõ địch và ta thì hậu quả vô cùng thảm hại.

Dùng lý luận dồn đối phương vào thế bí để biết khả năng ứng biến của họ

Cách một người biện luận tiết lộ rất nhiều về bản chất của họ. Đưa ra một vấn đề rồi cùng tranh luận với người đó sẽ có thể thấy rõ được khả năng ứng biến nhanh nhạy của họ.

Người có khả năng ứng biến giỏi, nhanh nhạy họ có thể chuyển bại thành thắng, mở một con đường mới cho bản thân và người đi theo mình. Ở vào những tình huống tưởng như không có lối thoát nhưng họ vẫn tìm được con đường ra. Còn những kẻ dễ tức giận, kích động trong một cuộc tranh luận thì cũng có thể làm điều tương tự trong các tình huống khác của cuộc sống.

Dùng mưu kế của mình để đánh giá trí tuệ của đối phương

Khi đối mặt với thử thách, năng lực và trí tuệ của một người sẽ bộc lộ rất rõ. Gia Cát Lượng cho rằng, người có thể đóng góp cho xã hôi, cải thiện cuộc sống phải là một người có trí tuệ.

Một người từng trải có nhiều kinh nghiệm thực tiễn sẽ dễ dàng tiếp cận vấn đề và đưa ra giải pháp phù hợp, cần thiết. Nhưng nếu là một con “mọt sách”, mọi thứ chỉ học được từ sách sở, cho dù có “nói hay như đài”, có ra vẻ cao thâm đến đâu thì cũng chỉ là “đánh trận trên giấy” mà thôi.

Đặt ra những tình huống nguy khốn xem dũng khí của đối phương

Trong lúc yên bình ai cũng có thể tỏ ra nghĩa khí, dũng cảm. Nhưng chỉ khi nguy khốn thực sự, bản chất thực sự của những kẻ hèn nhát mới được tiết lộ. Kẻ dũng sẽ luôn vững vàng khi đối mặt với sự phản đối, xấu hổ, bê bối… Họ có thể kiểm soát được bản thân, không bỏ cuộc trước những nỗi sợ hãi, đau đớn và áp lực cao.

Chỉ khi khó khăn mới biết được chân tình. Bất cứ khi nào rắc rối xảy ra, hãy luôn ghi nhớ sự dũng cảm của người dám đương đầu với nó.

Dùng rượu để đánh giá tính cách của đối phương

Theo Gia Cát Lượng, rượu chính là “liều thuốc” hiệu quả để kiểm chứng nhân phẩm của một người. Hầu hết chúng ta đều giấu mình vì nhiều lí do. Vì thế, lúc thường ngày, rất khó để biết được một người thực sự suy nghĩ như thế nào.

Lúc uống say là cơ hội để phát hiện tính cách thực sự của một người. Những người uống rượu xong mà nói mãi không thôi là những kẻ không đáng tin cậy. Đối với những người này, đừng nên tiết lộ bí mật gì, nhất là chuyện đại sự, bí mật kinh doanh. Những người uống rượu xong mất kiểm soát bản thân, đánh mất lý trí thì khó làm được việc lớn.

Gia Cát Lượng để lại 7 bài học về cách nhìn thấu tâm tư của con người ngàn năm sau vẫn còn nguyên giá trị

Dùng công danh lợi lộc để xem liêm chính của đối phương

Lợi danh bày trước mắt sẽ khiến con người bộc lộ rất nhiều điều. Trước cơ hội có được một món lợi lớn, liệu anh ta có ý định chia sẻ lợi ích với người khác hay muốn vơ tất cả cho bản thân? Anh ta tự cao hay khiêm tốn về thành tựu đã đạt được?

Người thanh liêm có lòng tự trọng cao, họ biết người biết ta, làm việc công tư phân minh, cẩn trọng. Ngược lại, một số người để “đám mây” danh lợi che mờ lí trí và bỏ qua mọi điều khác để đạt được lợi ích cá nhân. Cần cẩn thận trong các giao dịch với những người này.

Giao việc cho đối phương và hẹn thời gian hoàn thành để nhận biết chữ tín của họ

Chữ tín là một trong những cái gốc của việc làm người. Rất dễ để tuyên bố sự đáng tin cậy của một người, nhưng không hề dễ để chứng minh điều đó. Để kiểm tra “chữ tín” của một người, hãy giao cho anh ta một công việc với thời gian hoàn thành tự chọn. Đồng thời hãy quan sát cách anh ta thực hiện nó. Kết quả và thời gian anh ta hoàn thiện nhiệm vụ sẽ nói lên mức độ đáng tin của con người này. Nhưng, nếu anh ta không thành công, thì cũng nên lưu ý các tình huống liên quan để có thể đánh giá một cách sâu sắc.

Sự hiểu biết và đánh giá đúng đắn về con người sẽ bảo vệ bạn khỏi những tổn hại và cư xử hài hòa hơn trong các mối quan hệ. Nếu là lãnh đạo, nó sẽ giúp bạn nhìn người, dùng người đúng đắn.

Giờ đây, sau gần 2.000 năm, những triết lý này vẫn mang đầy tính thực tiễn; áp dụng cách 7 cách trên của Gia Cát Lượng vào cuộc sống ngày nay sẽ giúp bạn vừa xem nhân diện, vừa biết cách thử tâm, đức, trí tuệ, tài năng của một người; để tìm được một người đồng hành, một đối tác làm ăn tốt trong cuộc sống, trở thành nhà lãnh đạo thành công.

L.Ying/Theo thethaovaxahoi.vn